Tips om te beginnen met klikpedalen

• Rendement en controle: klikpedalen optimaliseren je pedaalslag over de volledige 360 graden en zorgen dat je voet stevig vastzit op ruw terrein.
• Materiaalkeuze: kies voor mtb-/gravelpedalen waarmee je makkelijk wandelt, wegmodellen gericht op pure prestatie, of halfautomatische combipedalen voor maximale veelzijdigheid.
• Afstelling voor beginners: zet de veerspanning van het pedaal op de laagste stand. Zo verminder je meteen de kans op valpartijen.
• Aanleren: uitklikken doe je door je hiel naar buiten te draaien. Oefen deze simpele beweging eerst tegen een muurtje voor je de baan op gaat.
• Anticiperen: kweek de gewoonte aan om 30 tot 50 meter voor elke stop alvast één voet uit te klikken. Zo kom je nooit voor onaangename verrassingen te staan.

Van gewone platte pedalen overstappen op klikpedalen verandert de dynamiek op de fiets grondig. Het voordeel gaat bovendien veel verder dan enkel een hogere snelheid: met klikpedalen trapt je fiets simpelweg comfortabeler en vloeiender.

• Platte standaardpedalen: alleen duwkracht (50% van de pedaalslag).
• Klikpedalen: duwkracht + lichte trekkracht (100% van de pedaalslag).

Op een traditioneel pedaal oefen je alleen druk naar beneden uit. Bij klikpedalen wordt je fietsschoen één geheel met de crank dankzij een schoenplaatje dat onder de zool is geschroefd.

Deze mechanische verbinding maakt een mooie 'ronde' pedaalslag mogelijk (we laten de verhitte discussie over ovale kettingbladen hier even buiten beschouwing 😉): terwijl je ene voet op het pedaal duwt, helpt de andere voet bij het omhoogtrekken van de crank. Die continue krachtverdeling werkt dode punten weg, verdeelt de spierbelasting evenwichtig en optimaliseert de krachtoverbrenging op de lange termijn.

Bij het mountainbiken of op een slecht wegdek is een wegglijdende voet een van de hoofdoorzaken van een plotselinge valpartij. Een kliksysteem vergrendelt de positie van je voet perfect op de as van het pedaal. Je lichaam en je stalen ros worden als het ware één, wat het een stuk makkelijker maakt om obstakels te nemen en te sturen in scherpe bochten.

Op steile hellingen of technische stroken helpt de mogelijkheid om lichtjes aan het achterste pedaal te trekken om de snelheid erin te houden en je tractie te bewaren. Hierdoor verlies je geen grip en overwin je steile klimmen met aanzienlijk meer gemak.

Niet elk pedaal heeft hetzelfde effect. Kies je uitrusting op basis van je favoriete discipline en de mate van veelzijdigheid die je zoekt.

Om je eerste kilometers met een gerust hart af te leggen, kies je best voor materiaal dat vergevingsgezind is en het losklikken zo makkelijk mogelijk maakt. Laat de jacht op pure topprestaties nog even links liggen en kies voor onderdelen die je wat spelingsruimte geven.

Hoewel vrijwel alle moderne klikpedalen een stelschroef voor de veerspanning hebben, is het ene mechanisme het andere niet. Kies als beginner voor modellen die bekendstaan om hun milde veerspanning, zoals de Shimano M520 (voor MTB/Gravel) of de Shimano RS500 (voor de koersfiets). Door de stelschroef helemaal los te draaien (richting het min-teken), ondervind je amper weerstand: een hele lichte draai met de hiel is dan al genoeg om meteen los te klikken.

Als je kiest voor MTB- of gravelpedalen, zijn de Shimano SM-SH56 schoenplaatjes (herkenbaar aan hun zilveren kleur) een echte levensverzekering tegen vallen. In tegenstelling tot standaardschoenplaatjes, die enkel loskomen bij een strakke draai van de hiel naar buiten, klikt dit 'multi-directional' model ook los als je krachtig omhoog of diagonaal trekt. Dat maakt het de ideale pedalen tijdens de leerfase.

Een nauwkeurige afstelling van je materiaal is cruciaal om pijnlijk geklungel te vermijden en efficiënt te kunnen trappen.

Het plaatje moet exact onder de bal van de voet (de natuurlijke steunzone) gemonteerd worden:

1 .Zoek het gewricht van je grote teen en dat van je kleine teen op via de zool.

2. Bevestig het schoenplaatje zo dat de as van het pedaal zich exact tussen deze twee anatomische punten bevindt (onder de middenvoetsbeentjes).

3. Bewaar een neutrale uitlijning die de natuurlijke stand van je enkels volgt.

Een neutrale positie onder de bal van de voet is de perfecte basis voor een goede krachtoverbrenging zonder je gewrichten overmatig te belasten.

⚠️ Belangrijke opmerking: de bovenstaande stappen beschrijven de neutrale basisafstelling. Deze initiële positie moet altijd worden afgestemd op jouw specifieke anatomie (de natuurlijke stand van je voeten, beenlengteverschil, flexibiliteit). Ondervind je aanhoudende last of pijn aan de gewrichten (vooral aan de knieën)? Dan is het dringend aan te raden om een professionele bikefit te laten uitvoeren door een specialist.

1. Zet de crank van je voorkeursvoet op '1 uur' (omhoog en lichtjes naar voren gericht).

2. Haak de voorkant van het schoenplaatje in de voorste klem van het pedaal.

3. Duw krachtig naar beneden tot je een duidelijke, droge 'klik' hoort en voelt.

1. Anticipeer: wacht nooit tot je fiets al volledig stilstaat.

2. Breng de crank naar beneden: zet de pedaal op het laagste punt ('6 uur') met een gestrekt been.

3. Draai je hiel naar buiten: het pedaal laat je voet direct vrij. 

Praktijkoefening: leun met een schouder tegen een muurtje of een stevige hek. Klik aan beide kanten 20 keer na elkaar in en uit. Zo zit de beweging goed in je spiergeheugen voor je de openbare weg op gaat!

1. Anticipeer altijd: klik al 30 tot 50 meter voor een stopstreep, rood licht of kruispunt één voet uit.

2. Klik steeds dezelfde voet uit: kies één vaste steunvoet voor al je stops.

3. Hel lichtjes naar opzij: leun bij het tot stilstand komen met je lichaamsgewicht naar de kant van de voet die al losgeklikt is.

4. Blijf rustig: moet je onverwacht stoppen? Panikeer niet en trek niet strak naar omhoog, maar draai je hiel kordaat naar buiten.