Een close-up van een derailleur van iemand die op een fiets zit

Slecht schakelende versnellingen? Zo stel je je achterderailleur af

Schakelt je fiets niet meer soepel of maken je versnellingen een ratelend geluid? Met deze gids stel je de achterderailleur van je fiets eenvoudig en nauwkeurig af.

Slaat je ketting over of schuurt je versnelling? Je achterderailleur afstellen is simpeler dan je denkt. Of je nu met een stadsfiets, MTB of racefiets rijdt: met deze gids stel je de stelvijzen en kabelspanning van je Shimano- of SRAM-versnellingen snel af voor een vloeiende rit.

Achterderailleur afstellen in 4 simpele stappen

Duur van de klus: 15 tot 20 minuten met basisgereedschap (inbussleutel, schroevendraaier, tang).
Stap 1 (Controle): maak de transmissie schoon en controleer of het derailleurpad niet gebogen is.
Stap 2 (Stelvijzen/Begrenzers): stel de H-schroef (kleinst tandwiel) en L-schroef (grootst tandwiel) af om aflopen van de ketting te voorkomen.
Stap 3 (Kabelspanning): regel de stelschroef fijn zodat de ketting traploos en precies schakelt.
Stap 4 (B-schroef): bewaar een afstand van 5 tot 6 mm tussen het bovenste derailleurwieltje en het grootste tandwiel.
Lukt het niet? Stoot je op problemen bij het afstellen? Maak gerust een afspraak in een Decathlon-atelier bij jou in de buurt.

Wat moet je weten voor je begint?

Tijdsduur: 15–20 minuten

Nodig gereedschap:

Inbussleutel (meestal 4 of 5 mm)
Platte of kruiskopschroevendraaier
Tang

Belangrijke term: "Cassette". De cassette is de verzameling tandwielen op je achterwiel waarop de ketting loopt. Wanneer je schakelt, beweegt de ketting naar een groter of kleiner tandwiel.

Videotutorial

Hoe een achterderailleur afstellen?

Bekijk de video hieronder en volg stap voor stap mee met onze expert. Onder de video vind je de stappen nog eens allemaal volledig uitgeschreven.

Fietsderailleur afstellen

1. Controle vooraf

Voordat je de schroevendraaier bovenhaalt, controleer je best eerst de staat van de onderdelen van je fiets. Als er iets beschadigd of extreem vuil is, helpt het verdraaien van de stelvijzen namelijk niet.

Grondige reiniging van de transmissie

Stel nooit een vuile mechaniek af. Zorg dat je ketting, de cassette en de wieltjes van je achterderailleur proper zijn. Opgehoopt vuil of oud vet belemmert de beweging en beïnvloedt de spanning van de derailleurkabel. Gebruik een ontvetter en een borstel, en breng nadien een drupje fietskettingolie aan.

Is je derailleurpad nog recht?

Dit is de absolute valkuil bij fietsonderhoud. Na een valpartij of als je fiets op zijn rechterzijde is gevallen, kan de derailleurpad (het tussenstukje tussen het frame en de derailleur) licht verbogen zijn. Hierdoor staat de derailleur niet meer recht onder de tandwielen en wordt soepel schakelen onmogelijk.

Hoe controleer je dit?
1. Ga recht achter je fiets staan.
2. Kijk naar de uitlijning van de kooi van de derailleur.
3. De twee derailleurwieltjes (het bovenste gidswieltje en het onderste spanwieltje) moeten in één loodrechte lijn staan, perfect evenwijdig met de tandwielen van de cassette.

Is het derailleurpad zichtbaar naar binnen gebogen? Blijf dan van de schroeven af. Het pad moet eerst voorzichtig worden rechtgetrokken met speciaal gereedschap of worden vervangen.

Controleer de kabel en buitenkabel

Een kabel die stroef door zijn buitenkabel glijdt, verhindert dat de derailleur goed terugveert. Inspecteer de versnellingskabel over de gehele lengte. Zie je roest, rafels of vuil in de buitenkabel? Vervang de kabel dan eerst voor je aan het afstellen begint.

2. De H- en L-schroeven afstellen

De stelvijzen met de letters H en L bepalen de fysieke grenzen van de derailleur. Ze dienen als veiligheidsleuningen om te vermijden dat de ketting naast de cassette valt.

Zie je cassette als een trap:

De H-schroef ("High speed" / buitenste begrenzer): voorkomt dat de ketting voorbij het kleinste tandwiel schiet en klem komt te zitten tegen het frame.
De L-schroef ("Low speed" / binnenste begrenzer): voorkomt dat de derailleur de ketting voorbij het grootste tandwiel duwt, waardoor deze tussen de spaken van je achterwiel kan belanden.

Het afstellen van de buitenste begrenzer (H-schroef)

De H-schroef regelt de uitlijning op het kleinste tandwiel (waarmee je het snelst fietst).

1. Draai de draaiknop (stelschroef) aan je versnellingshendel op het stuur bijna helemaal in, en draai hem daarna 1 tot 2 slagen terug. Zo behoud je speling.

2. Draai de klembout van de versnellingskabel op de derailleur los met een inbussleutel om alle spanning van de kabel te halen.

3. Leg de ketting handmatig op het kleinste tandwiel.

4. Kijk vanaf de achterkant naar de derailleur: het bovenste wieltje moet exact onder het kleinste tandwiel staan.

5. Gebruik je schroevendraaier: draai de H-schroef vast (met de klok mee) om de derailleur naar binnen (links) te bewegen, of los om hem naar buiten (rechts) te verplaatsen.

6. Draai aan de trappers: de ketting moet stil en soepel ronddraaien.

Het afstellen van de binnenste begrenzer (L-schroef)

De L-schroef bepaalt de grens bij het grootste tandwiel (de lichte versnelling voor hellingen).

1. Duw de derailleur met de hand naar binnen zodat de ketting op het grootste tandwiel komt, terwijl je de trappers langzaam ronddraait.

2. Houd de derailleur in deze positie met je duim.

3. Zoek de schroef met de letter L.

4. Stel de L-schroef zo af dat het bovenste derailleurwieltje perfect recht onder het midden van het grootste tandwiel staat.

Te strak aangedraaid? Je kan de derailleur niet tot op het grootste tandwiel duwen.
Te los gedraaid? De ketting kan voorbij het tandwiel in de spaken vallen.

7. Laat de derailleur voorzichtig los. De grenzen van je derailleur zijn nu ingesteld!

3. De kabelspanning afstellen

Nu de grenzen vaststaan, bepaalt de spanning van de kabel hoe nauwkeurig je fiets schakelt. Dit zorgt ervoor dat de derailleur bij elke klik aan je shifter precies de juiste afstand aflegt.

Een Decathlon fietsexpert stelt de kabelspanning in van een fiets

Kabelspanning stap voor stap instellen

1. Zet de versnellingshendel op je stuur op de stand voor het kleinste tandwiel (de verste stand buiten).

2. Trek de versnellingskabel handmatig strak en zet hem vast met de klembout op de derailleur.

3. Draai aan de pedalen en schakel één versnelling hoger.

Fijnafstelling met de stelschroef

Kijk wat er gebeurt als je schakelt:

De ketting wil niet naar het grotere tandwiel of twijfelt: de kabel staat te slap. Draai de stelschroef (bij de shifter of op de derailleur) tegen de klok in (losser). Dit verhoogt de kabelspanning. Werk met kwartslagen tot de versnelling meteen pakt.
De ketting slaat een tandwiel over of schuurt: de kabel staat te strak. Draai de stelschroef met de klok mee (vaster) om de spanning te verlagen.
Eindcontrole: schakel door alle versnellingen heen, van klein naar groot en terug. Pas de stelschroef lichtjes aan als je ergens een vertraging of wrijving hoort.

4. De B-schroef (de derde schroef) afstellen

Op de meeste derailleurs van Shimano en SRAM vind je een derde schroef: de B-schroef (of afstands- / spanningsschroef).

Deze schroef regelt de afstand tussen het bovenste derailleurwieltje en de cassette:

Wieltje te dicht bij de cassette: De ketting raakt gekneld, wat een brullend geluid geeft en het schakelen heel ruw maakt.
Wieltje te ver van de cassette: De ketting hangt te los tussen de wieltjes, waardoor het schakelen traag en onnauwkeurig wordt.

Hoe stel je dit af?
Leg de ketting op het grootste tandwiel. Draai aan de B-schroef tot de afstand tussen de tanden van het bovenste derailleurwieltje en de tanden van het grootste tandwiel ongeveer 5 tot 6 mm is. Tip: een inbussleutel van 5 mm is het ideale hulpmiddel om deze afstand snel op te meten.

Problemen en oplossingen bij het afstellen

Probleem	Mogelijke oorzaak	Oplossing
De ketting valt voorbij het kleinste tandwiel.	H-schroef staat niet goed afgesteld.	Draai de H-schroef iets vaster.
De ketting zakt moeilijk naar het kleinste tandwiel.	Kabel staat te strak of H-schroef staat te strak.	Draai de stelschroef vaster (minder spanning) of draai de H-schroef iets losser.
De ketting vliegt in de spaken bij het grootste tandwiel.	L-schroef staat niet goed afgesteld.	Draai de L-schroef direct vaster.
Schakelen naar grotere tandwielen gaat moeizaam.	Te weinig spanning op de kabel.	Draai de stelschroef kwartslag per kwartslag losser (tegen de klok in).
Schakelen naar kleinere tandwielen gaat moeizaam.	Kabel staat te strak of kabel schuurt in de buitenkabel.	Draai de stelschroef vaster of reinig/vervang de kabel.

Is het gelukt om je achterderailleur af te stellen? Super! Blijven je versnellingen toch overspringen of heb je liever dat een expert ernaar kijkt? Maak een afspraak in een Decathlon-atelier.

Ook interessant voor jou:

Hoe kies je een fietsslot?

Hoe kan je je fiets goed beveiligen? Welk slot moet je kiezen? Ontdek onze tips om het juiste fietsslot te kiezen.

Hoe maak je je fiets goed vast?

Als je niet wilt dat je fiets gestolen wordt, moet je ze natuurlijk goed vastmaken zoals het hoort.Dieven hebben meer en langer werk om een goed vastgemaakte fiets te stelen. Hoe je je fiets bevestigt, is belangrijk. Er bestaan daarbij enkele regels die je in acht moet nemen.

Hoe je fiets kuisen?

Een goed onderhouden fiets gaat veel langer mee. Zo moet je jouw fiets reinigen, stap voor stap.

Hoe kies je een fietspomp?

Voetpompen, handpompen, CO2-pompen ... Wanneer gebruik je welke pomp?

Hoe herstel ik een lekke fietsband?

Een lekke band is het meest banale voorval dat een fietser kan overkomen, en ongetwijfeld ook het meest zenuwslopende probleem. In dit artikel leggen we je uit hoe je in vijf eenvoudige stappen een lekke band herstelt en hoe je het probleem voorkomt.

Pedalen fiets vervangen: hoe doe je dat?

Fietspedalen vervangen is helemaal niet moeilijk en neemt amper 10 minuten in beslag. Zo begin je eraan…