Wil je skimountaineering ontdekken? Duik dan in deze spannende wereld tussen cardio-klimmen en technische afdalingen.
Skimountaineering, of "skimo", is een mix van snelheid, uithoudingsvermogen en techniek in het hooggebergte. Maar wat is het precies en hoe verschilt het van toerskiën? We leggen het je uit.
Skimountaineering is een sportdiscipline waarbij je bergtochten maakt met alleen je spierkracht. In tegenstelling tot bij klassiek alpineskiën gebruik je geen skiliften. Je klimt met behulp van stijgvellen (zelfklevende stroken die onder de ski's worden bevestigd om terugglijden te voorkomen) en daalt op eigen kracht af.
De term skimo is gewoon een samentrekking van "SkiMountaineering". Het is de internationale naam die wordt gebruikt door de Internationale Federatie voor Skimountaineering (ISMF). Deze kortere, dynamischere naam past bij het moderne en competitieve karakter van deze sport.
Terwijl bij klassiek toerskiën de nadruk ligt op innerlijke rust, draait het bij skimountaineering om prestaties. Het is een sport waarbij hoogtemeters een grote rol spelen. De atleten proberen zo snel mogelijk een top te bereiken, waarna ze aan de afdaling beginnen. Het is een van de meest veeleisende wintersporten op het gebied van cardio.
In 2026 maakte skimountaineering zijn officiële debuut op de Olympische Spelen. Dit is een historische erkenning voor een sport die vroeger door de jagers in de Alpen werd beoefend, voordat het een wereldwijde wedstrijdsport werd.
Er zijn korte, spannende wedstrijdvormen geselecteerd die perfect geschikt zijn voor televisie: de Sprint (mannen en vrouwen) en de Mixed Relay (gemengde estafette).
De sprint is waarschijnlijk de meest spectaculaire discipline. Alles gebeurt in minder dan 3 minuten op een parcours met ongeveer 70 tot 80 meter hoogteverschil.
• Het verloop van de wedstrijd
De wedstrijd begint met individuele kwalificaties tegen de klok. Daarna strijden de atleten in groepjes van 6 tegen elkaar in de knock-outfase (kwartfinales, halve finales en finale).
• De 4 delen van het parcours
Het parcours is echt een mix van alles wat je in de bergen moet kunnen.Elke seconde telt, vooral tijdens de "overgangen" (transities):
1. De klim met stijgvellen: De atleten beginnen met hun ski's aan. Dit is een fase van pure cardio, waarbij de hartslag meteen naar het maximum stijgt.
2. Het dragen (ski's op de rugzak): Aan het einde van de eerste klim komen de skiërs in een "transitzone". Ze moeten hun ski's razendsnel uittrekken, ze op hun rugzak bevestigen en te voet een steil stuk (vaak in de sneeuw uitgehouwen treden of een gangpad) beklimmen.
3. Herstarten met stijgvellen: Eenmaal de top van de draagzone bereikt, trekken de atleten hun ski's weer aan voor een korte extra klim voordat ze het hoogste punt bereiken.
4. De technische afdaling: Dit is het hoogtepunt. Nadat ze hun stijgvellen in één snelle beweging hebben verwijderd, duiken ze een slalomachtige afdaling in, met poortjes en soms kleine sprongen, om de finish te halen.
De gemengde estafette is een tactische wedstrijd waarbij de samenwerking van het duo superbelangrijk is. Elk team bestaat uit twee atleten: een man en een vrouw.
• De volgorde en het format
In tegenstelling tot andere sporten volgt de gemengde estafette in skimountaineering een specifiek patroon om de spanning erin te houden. De officiële startvolgorde voor 2026 is:
Vrouw - Man - Vrouw - Man. (Opmerking: de volgorde kan variëren volgens de ISMF-regels, maar de gelijkheid tussen mannen en vrouwen is strikt).
Elke deelnemer legt het parcours twee keer af. Dit betekent dat de eerste deelnemer het stokje doorgeeft, wacht tot diens partner de ronde heeft voltooid en dan weer vertrekt voor de tweede ronde. Dit is een superzware inspanning voor je lichaam, omdat je tussen de twee rondes moet herstellen.
• Waarom is deze wedstrijdvorm zo spectaculair?
De estafette wordt vaak beslist in de overgangszones. Skiërs die hun stijgvellen te langzaam hebben "gekleefd" of moeite hebben met het vastzetten van de bindingen, kunnen in een paar seconden veel plaatsen verliezen. Het is superbelangrijk om je emoties onder controle te houden.
Dit is de klassieke vorm. De race duurt voor de besten tussen 1 uur en 15 minuten en 1 uur en 45 minuten.
• Terrein: de "echte" bergen. De deelnemers moeten 3 tot 5 beklimmingen doen met in totaal tussen 1300 en 1900 hoogtemeters.
• Technisch uitdagend: er zijn lange stukken waar de atleten hun ski's moeten dragen over duizelingwekkende bergkammen, waar ze soms stijgijzers of touwen nodig hebben. De afdalingen zijn vaak volledig off-piste.
Hier vergeten we de afdaling en de techniek van skimountaineering.
• Principe: start onderaan, finish bovenaan. Het parcours heeft meestal 500 tot 700 positieve hoogtemeters
• Inspanning: Pure cardio, vergelijkbaar met een tijdrit in het wielrennen. Geen ski’s te dragen, geen stijgvellen te bevestigen: alleen de kracht van het klimmen telt.
Dit zijn de "Monumenten" van de sport, zoals de Pierra Menta (Frankrijk), de Patrouille des Glaciers (Zwitserland) of de Mezzalama (Italië).
• Wedstrijdvorm: Wedstrijden van meerdere dagen of lange etappes van meer dan 4 uur.
• Team: Ze worden afgelegd door teams van 2 of 3 atleten die niet van elkaar gescheiden mogen worden. Het omgaan met de menselijke factor en vermoeidheid is hier net zo belangrijk als snelheid.
Het is superbelangrijk om het onderscheid te maken tussen "recreatief" en "competitief". Je kunt het vergelijken met het verschil tussen een fietstochtje met vrienden en een etappe van de Ronde van Frankrijk.
• Het materiaal: het gewicht is vijand nummer 1
Bij toerskiën draait het om comfort en veiligheid. Bij skimountaineering (skimo) gaat het om zo licht mogelijk te zijn.Wedstrijdski's zijn van carbon, wegen minder dan 800 gram en zijn erg kort om wendbaar te zijn.De schoenen zijn technologische hoogstandjes van carbon of grilamid en bieden een enorme bewegingsvrijheid om bijna net als met sneakers te klimmen.
• De kleding
Vergeet die dikke ski-jas. Skimountaineers dragen een eendelig lycra-pak. Dit is gemaakt om zweet af te voeren en heeft speciale binnenzakken om de vellen tegen het lichaam te bewaren (de lichaamswarmte zorgt ervoor dat de lijm goed blijft werken voor de volgende keer).
Olympisch skimo lijkt misschien moeilijk te bereiken, maar toerskiën is veel toegankelijker. In België kiezen veel sporters voor deze sport om hun wintertraining wat afwisselender te maken.
• Een toegankelijke maar veeleisende sport
Je hoeft geen Olympisch atleet te zijn om te genieten van een tocht door het bos of over een bergkam.Een goede fysieke conditie is echter wel noodzakelijk. Bij het klimmen worden de quadriceps, de bilspieren en het cardio-respiratoire systeem getraind.Het is de ideale aanvulling voor liefhebbers van trailrunning of fietsen die in de winter in vorm willen blijven zonder de impact van hardlopen op asfalt.
• Veiligheid: de absolute prioriteit
Ook al ga je toerskiën in een skigebied op gemarkeerde routes, de bergen blijven een ruige omgeving. Als je van de geprepareerde pistes afgaat, is het belangrijk dat je het terrein kent en een lawinepieper, schep en sonde bij je hebt.
Je zou denken dat het onmogelijk is om te trainen zonder bergtoppen van 3000 meter. Dat is niet waar!
Cardio in de bossen: trailrunning of nordic walking met stokken zijn uitstekende manieren om je voor te bereiden. Werk aan je "hoogtemeters" op de paden in de Ardennen.
Langlaufen: dit is waarschijnlijk de sport die qua spierbelasting het meest lijkt op skimountaineering. Het gevoel van glijden tijdens het klimmen en het gebruik van de armen zijn erg vergelijkbaar.
Indoorpistes: om je afdalingstechniek en feeling te verbeteren, zijn overdekte skipistes een interessant alternatief in de herfst.
Ga voor je eerste tochtjes niet voor al te exclusieve wedstrijduitrusting.
Veelzijdige ski's: kies ski's met een middenbreedte tussen 80 en 88 mm. Die zijn licht genoeg om makkelijk mee te klimmen, maar blijven stabiel en veilig tijdens de afdaling.
Schoenen: die moeten veel bewegingsvrijheid (van de enkel) bieden om makkelijk te kunnen lopen.
Een speciale rugzak: een goede rugzak voor skimountaineering heeft een snelsluiting om de ski's vast te maken zonder de rugzak af te hoeven doen (haak/elastiek-systeem), wat echt handig is tijdens het dragen!
Dat is de vraag die iedereen zich stelt!
Oorspronkelijk gebruikten ontdekkingsreizigers en volkeren uit het hoge noorden inderdaad echte zeehondenvellen om met ski's hellingen op te klimmen. Het bijzondere aan zeehondenhaar is dat het in één richting heel glad is (om vooruit te glijden), maar in de andere richting heel stroef wordt (om achteruitglijden te voorkomen).
En vandaag de dag? Wees gerust, er worden al heel lang geen zeehonden meer gebruikt! Moderne "stijgvellen" zijn gemaakt van twee soorten materiaal:
• Mohair: afkomstig van de vacht van de angorageit. Dit is de vezel die het beste glijdt en daarom favoriet is bij wedstrijdskiërs.
• Nylon : een supersterke synthetische vezel die uitstekende grip biedt.
• Gemengde materialen: een mix van beide voor een perfecte balans tussen glijden en levensduur.
De benaming "vel" is dus uit traditie blijven bestaan. Het huidige werkingsprincipe van toerski's is nog steeds hetzelfde als dat wat door de pioniers werd ontdekt.
En? Klaar om je "vellen" te lijmen? Bij skimountaineering is de kick gegarandeerd.
En als je liever naar sport op tv kijkt, zul je deze discipline ook geweldig vinden.
